Katowickie Wodociągi S.A.

40-335 Katowice, ul. Obrońców Westerplatte 89

tel. 32 788 24 00, fax 32 788 25 03

e-mail: bok@wodociagi.katowice.pl

www.wodociagi.katowice.pl

Album Historia higieny wodą pisana to niezwykła publikacja, przygotowana z pasją przez humanistów, muzealników, a także znawców i miłośników kultury. Tytuł sugeruje, że będzie traktować o codziennym i powszechnym zastosowaniu wody. Znajdziemy w niej również informacje o rozwoju architektury i techniki służącej do zaopatrzenia ludności w wodę. Są w niej też opisy wodnych rytuałów oraz obrazy mistrzów, na których woda jest motywem przewodnim.

 

W to spojrzenie wpisuje się także historia higieny na Górnym Śląsku, w tym w Katowicach. Budowa systemu zaopatrzenia w wodę ludności i obiektów służących higienie osobistej szła w parze z rozwojem przemysłu i techniki. Pod koniec XIX wieku zaczęto pozyskiwać wodę z kopalń i budować wodociągi gminne oraz miejskie. Z roku na rok rosła w Katowicach liczba domów podłączonych do wodociągów. W 1910 roku na 915 parceli, aż 885 budynków korzystało z wody z sieci. Wraz ze wzrostem zamożności mieszkańców, coraz więcej domów posiadało łazienki, co znacząco wpływało na ilości zużywanej wody. W latach 1894-1895 było to 406 tys. m³/rok, natomiast w 1910 roku już 1,5 mln m³/rok. Dzienne zużycie wody w Katowicach wynosiło 60 l na osobę, podczas gdy w tym samym czasie, w sąsiedniej Królewskiej Hucie jeden mieszkaniec zużywał zaledwie 27 l.

Od 1895 roku w Katowicach istniała łaźnia miejska, ufundowana przez współzałożyciela miasta Richarda Holtze. W okresie międzywojennym obiekt został rozbudowany i poszerzony o basen kąpielowy. Dwie kolejne łaźnie zbudowano na początku XX wieku na osiedlach Giszowiec i Nikiszowiec. Pierwsze z nich to zespół budynków w stylu starych, górnośląskich chałup, mieszczących dwu- lub trzyizbowe mieszkania robotnicze, bez dostępu do bieżącej wody. Czerpano ją z hydrantów zainstalowanych przy ulicach co 100 m. Jedynie nieliczne mieszkania urzędnicze były wyposażone w urządzenia wodne i kanalizacyjne. Drugie osiedle – Nikiszowiec, stanowi zespół budynków o niecodziennym układzie urbanistycznym. Pomimo rozbudowanej infrastruktury obiektów użyteczności publicznej, mieszkania na tym osiedlu były skromne. W dwupiętrowych budynkach na dwa mieszkania przypadała jedna ubikacja ulokowana na półpiętrze. Dlatego właśnie, mieszkańcy Giszowca i Nikiszowca chętnie korzystali z łaźni, wybudowanych na potrzeby pracowników kopalni Gische. Nie mniej istotna była również pralnia na osiedlu Nikiszowiec. Była wyposażona w kamienne koryta z kranami, kotły do gotowania bielizny i maszyny maglownicze. Z kranów płynęła gorąca woda podgrzewana przez kopalnianą ciepłownię. Obiekt stanowił niemałe udogodnienie w codziennym życiu mieszkańców.

 

Istniejący do dziś budynek łaźni miejskiej to jedna z perełek architektonicznych Katowic. Osiedla Giszowiec i Nikiszowiec umieszczone są na Szlaku Zabytków Techniki. W dawnej pralni osiedla Nikiszowiec urządzono stałą wystawę „Woda i mydło najlepsze bielidło”. Jest ona doskonałym uzupełnieniem historii higieny opisanej w albumie, do lektury którego serdecznie zachęcam. Zapraszam też do spojrzenia na Katowice przez pryzmat rozwoju infrastruktury wodociągowej.

Tradycje Katowickich Wodociągów S.A. sięgają drugiej połowy XIX wieku. W obecnej postaci firma prowadzi działalność od 1991 roku. Budowa wodociągów na Górnym Śląsku rozpoczęła się wraz z powstaniem pierwszych kopalń. W wyniku ich działalności zaczęło dochodzić do zanikania źródeł wód gruntowych, a w konsekwencji i wody w studniach. Narodziła się potrzeba budowy systemu doprowadzającego wodę z tworzonych ujęć.

 

Na terenie dzisiejszej działalności Katowickich Wodociągów S.A. w 1887 roku, jako ujęcie wody dla Katowic, pozyskano niezasoloną wodę z szybu kopalni „Kleofas”.  W latach 70. XIX wieku w mieście zaczęto budować pierwsze sieci wodociągowe. Powstające zakłady przemysłowe i wzrastająca liczba ludności na Śląsku powodowały znaczący wzrost zapotrzebowania na wodę i konieczność rozwoju systemu wodno-kanalizacyjnego.

 

Dziś Katowickie Wodociągi S.A. eksploatują ponad 1000 km sieci wodociągowej i ponad 750 km sieci kanalizacyjnej. Spółka świadczy usługi dostarczania wody i odprowadzania ścieków dla blisko 24 tys. odbiorców indywidualnych i instytucjonalnych. Odprowadzone od nich ścieki oczyszczane są w czterech oczyszczalniach mechaniczno-chemiczno-biologicznych: Gigablok, Dąbrówka Mała – Centrum, Panewniki i Podlesie. Ich łączna przepustowość wynosi 110 tys. m³ na dobę. Z uwagi na układ zlewni rzek, firma oczyszcza także ścieki z Siemianowic Śląskich, Czeladzi i części miasta Sosnowiec.

Obok podstawowej działalności, Katowickie Wodociągi S.A. świadczą również usługi komplementarne:

  • wydawanie warunków technicznych podłączenia do sieci

  • projektowanie sieci wodociągowych i kanalizacyjnych

  • odbiór przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych

  • odbiór sieci wodociągowych i kanalizacyjnych

  • przegląd i legalizacja wodomierzy

  • lokalizowanie awarii

  • usuwanie zatorów na przyłączach kanalizacyjnych samochodami SC, SCK

  • wypompowywanie nieczystości z szamb przydomowych samochodami SW.

 

Akredytowane Laboratorium Centralne Katowickich Wodociągów S.A. wykonuje analizy wody i ścieków na potrzeby własne, klientów instytucjonalnych i indywidualnych. Bada również jakość wód na pływalniach. Dzięki uzyskaniu akredytacji oraz przystąpieniu do International Laboratory Accreditation Cooperation (ILAC) wyniki badań uznawane są we wszystkich krajach, zrzeszonych w ILAC.

 

Katowickie Wodociągi S.A. kładą bardzo duży nacisk na profesjonalną obsługę klientów. Dbając o komfort osób budujących domy, oferują tzw. usługę kompleksową. Polega ona na załatwieniu dla klientów wszystkich formalności związanych z budową przyłącza oraz wybudowaniem i podłączeniem infrastruktury.

 

Klientom, którzy mają podpisaną umowę na dostarczenie wody i/lub odbiór ścieków, spółka oferuje dostęp do rozliczeń i możliwość podawania stanu wodomierza oraz składania wniosków za pośrednictwem internetowego biura obsługi klienta. Jego użytkownicy mają też możliwość sprawdzenia w nim statusu załatwianej sprawy. Wszystkim mieszkańcom miasta firma umożliwia rejestrację w systemie powiadamiania o awariach za pomocą wiadomości SMS.

 

Katowickie Wodociągi S.A. przywiązują również dużą wagę do edukacji mieszkańców regionu w zakresie ochrony środowiska. W tym celu, na terenie oczyszczalni Gigablok utworzona została ścieżka edukacyjna. Jej celem jest poszerzanie wiedzy zwiedzających na temat procesu oczyszczania ścieków, obiegu wody w przyrodzie i konieczności ochrony wód.